Zobacz więcej w galerii WGK
WAGONY O TYPIE GOSA76









Polskie Koleje Państwowe otrzymały trzy odmiany wagonów osobowych produkowanych w jugosłowiańskich zakładach GOŠA Smederevska Palanka:
- 1974 rok- wagony sypialne w sile 30 sztuk (Goša74),
- 1976 rok- wagony restauracyjne w sile 20 sztuk (Goša76),
- 1990 rok- wagony pocztowe w sile 10 sztuk (Goša90).

Wagony sypialne typu Goša74 dla WARSu oznaczone pierwotnie były serią "WLABwxz". Wagony wyróżniały się od importowanych od 1967 roku z NRD wagonów sypialnych standardu "Y" odmiennym, naftowym (nie węglowym) zasilaniem wodnego systemu ogrzewania, a także licznymi nowoczesnymi komponentami, które w Polsce dostępne były jedynie za dewizy, a co za tym idzie przyczyniły się do problemów z płynną eksploatacją nowych wagonów co ostatecznie doprowadziło do ich stosunkowo wczesnego wycofania. Warto wiedzieć, że wagony typu Goša74 były pierwszymi wagonami sypialnymi dostarczonymi PKP w błękitnym schemacie malowania. Co ciekawe odcień błękitu był zauważalnie jaśniejszy, niż w dostarczanych w kolejnych latach z NRD wagonach sypialnych typów Görlitz75, Görlitz77, Görlitz79, Görlitz81 i Bautzen86.








Wagony restauracyjne typu Goša76 (pierwotnie seria "Jwx")- podobnie jak wyżej opisane sypialne- posiadały liczne, nowoczesne komponenty dostępne
w Polsce w razie awarii jedynie za dewizy. Mowa m.in. o istotnych komponentach eksploatacyjnych jak zestawy monoblokowe kół w wózkach typu Wegmann'a na jakich posadowione były wagony, ale również znacznie bardziej prozaiczne elementy wyposażenia jak muszle ustępowe czy umywalki. Paradoksalnie wystarczyło uszkodzić umywalkę by wagon na długi czas usunąć z eksploatacji. Liczne komponenty dewizowe przyczyniły się do stosunkowo szybkiego wycofania z eksploatacji wagonów tego typu, które z racji swej funkcji nie nadawały się zbytnio do adaptacji na wagony techniczno- gospodarcze i większość z nich została pocięta na złom. W 1989 roku na sieć PKP trafiły nowe wagony restauracyjne typu Bautzen89 co było wiązało się z kasacją "Gos". Wiosną 1992 roku na warszawskim Grochowie skreślono z inwentarza 13 sztuk. Prawdopodobnie ostatni wagon restauracyjny ostał się w Krzeszowicach.







Z kolei wagonów pocztowych było zaledwie 10 sztuk i istniały one znacznie krócej. Wagony typu Goša90 wyróżniały się na tle parku wagonowego PKP znacznie nowocześniejszymi wózkami- MD523. Wszystkie 10 sztuk pocięto na złom w 2003 roku. Spotkać je można było głównie w pociągach nocnych kursujących w relacji Warszawa- Berlin.

Zarówno wagony sypialne jak i restauracyjne były w owym czasie najnowocześniejszym pomysłem na wagony w swojej klasie. Prezentowały super nowoczesne i uznawane za rewolucyjne nowe ogrzewanie olejowe w miejsce stosowanego dotąd węglowo- wodnego, posiadały zestawy kołowe monoblokowe pozwalające na dużo większe prędkości niż dopiero rozwijane wówczas wózki "Gorlitz V" czy "4Anc" oraz parę innych nowości. Wagony natychmiast trafiły do naczelnych pociągów pasażerskich, zwłaszcza restauracyjne "Goša76" były strzałem w dziesiątkę, gdyż reprezentowały nieco wyższy standard i komfort niż jakiekolwiek dotąd stosowane wagony (wliczając w to nowe rodzime 113A). Wagony były bardzo nowoczesne, ale zarazem szalenie trudne w bieżącym utrzymaniu przy siermiężnych warunkach jakie oferował ówczesny standard PKP. Wyżej wspomniane wagony sypialne i restauracyjne niewątpliwie wyróżniały się szeregiem nowoczesnych rozwiązań technicznych i eksploatacyjnych na tle ówczesnego przeciętnego poziomu spotykanego na PKP. Zastosowanie wspomnianych już zestawów monoblokowych pozwalało na znacznie wyższy komfort jazdy. Nowatorskie było także naftowe ogrzewanie. Zwłaszcza wagony restauracyjne tyou Goša76 wyróżniały się nie tylko rozwiązaniami technicznymi, ale również wiśniową barwą nadwozia z żółtym "uskrzydlonym" logotypem WARS na burcie. Wagony były bardzo nowoczesne, ale zarazem szalenie trudne w bieżącym utrzymaniu przy siermiężnych warunkach jakie oferował ówczesny warsztat. Po 1980 roku wraz z rosnącym kryzysem, a także problemami z dostawami ropy, nowoczesne rozwiązanie jakim było ogrzewanie naftowe okazało się kolejnym problemem w eksploatacji wagonów. Brak części, a także możliwości wymiany na inne komponenty (wysoki koszt wymiany zestawów monoblokowych) unieruchomiły wiele wagonów nawet na całe lata. Ich ostateczne wycofanie z eksploatacji nastąpiło na początku lat 90' XX wieku (dodatkowo wybuch wojny w Jugosławii i długotrwałe wyłączenie fabryki "Gosa" z czynnej produkcji). Warto nadmienić, iż spośród wagonów sypialnych wiele egzemplarzy adaptowano na cele robocze, techniczne i gospodarcze.


DODATKOWY OPIS, ROZPOZNANIE WAGONU ORAZ CECHY CHARAKTERYSTYCZNE

Wagony budowy GOŠA Smederevska Palanka (obecnie Serbia) są łatwe do rozpoznania. Od polskich czy niemieckich "igreków" różnią się obłymi narożami i nieco innym profilem dachu. W oczy rzucają się także wielkie czerwone końcówki na czołach i okrągłe iluminatorki w drzwiach czołowych (obce w stanie pierwotnym zarówno naszym 11xA jak i wagonom typu Görlitz czy Bautzen z NRD).

Tekst: Piotr Kilanowski


ZDJĘCIA


Wagon Goša74 z oznaczeniem serii Sk (60 51 99-40 050-4) na stacji Warszawa Grochów, 28.06.2010 r. Photo by Piotr Kilanowski


Wagon Goša74 z oznaczeniem serii Sk (60 51 99-40 050-4) na stacji Warszawa Grochów, 19.06.2010 r. Photo by Piotr Kilanowski


Wagon Goša74 z oznaczeniem serii WLk (63 51 99-80 059-3) na stacji Zabrzeg Czarnolesie, 02.07.2011 r. Photo by Piotr Kilanowski


Wagon Goša74 z oznaczeniem serii WLk (99 51 9530 416-8) na stacji Słotwiny, 19.05.2016 r. Photo by Dawid Petelicki
www.kolejegornegoslaska.pl


Wagon pocztowy Goša90 na stacji Warszawa Olszynka Grochowska, 1994 r.
Photo by Arkadiusz Mizerski


Wagon restauracyjny Goša76 z oznaczeniem serii WRd (51 51 88-80 005-3) na stacji Gdynia Główna Osobowa, 20.06.1991 r.
Photo by Bohdan Jędrzejewski
PARAMETRY WAGONU GOŠA

Oznaczenie: WLABwxz, Jwx, Pd
Producent: GOŠA Smederevska Palanka
Lata produkcji:
1974- Goša74,
1976- Goša76,
1990- Goša90.

Długość całkowita: 24,500mm
Szerokość wagonu: 2,910mm
Wysokość wagonu: 4,230mm
Masa służbowa: -
Prędkość maksymalna: 160 km/h
Liczba miejsc siedzących: -
Wyprodukowane wagony: 60
Właściciel: obecnie różni

Typ wózków: Wegmann
Hamulce: -
Drzwi: obrotowo-składane
Drzwi czołowe: dwuskrzydłowe rozsuwane
Ogrzewanie: naftowe
Zasilanie wagonu: -
Organizacja wnętrza: zależy od typu



Copyright © bazawagonow.pl 2013- 2017 | Wszystkie prawa zastrzeżone | All right reserved
aleksander.w.majewski@gmail.com